Asertywność to niezwykle cenna umiejętność, która pozwala nam komunikować swoje potrzeby, uczucia i granice w sposób szczery, ale bez intencji raniących innych. Jednak w życiu nie zawsze wszystko układa się zgodnie z planem. Co zrobić, gdy wcześniejsze decyzje przestają być dla nas korzystne lub realne? W takich sytuacjach z pomocą przychodzi asertywność wsteczna – narzędzie, które pozwala nam wrócić do przeszłych ustaleń i wprowadzić zmiany, uwzględniając nowe okoliczności.
W tym wpisie dowiesz się, czym dokładnie jest asertywność wsteczna, kiedy warto ją stosować i jak skutecznie korzystać z tego narzędzia w różnych sferach życia.
Co to jest asertywność wsteczna?
Asertywność wsteczna to umiejętność renegocjowania decyzji i ustaleń, które zostały podjęte w przeszłości, w sytuacji, gdy nowe okoliczności zmieniają naszą perspektywę. Dzięki niej możemy odzyskać kontrolę nad sytuacją i zadbać o swoje potrzeby, nie narażając się na długotrwałe poczucie frustracji czy obciążenia.
Najważniejszym aspektem asertywności wstecznej jest skupienie na komunikacji opartej na szacunku – zarówno wobec siebie, jak i innych. To nie tylko wyraz dojrzałości emocjonalnej, ale także sposób na budowanie zdrowych relacji.
Kiedy warto stosować asertywność wsteczną?
Asertywność wsteczna znajduje zastosowanie w wielu sytuacjach – zarówno w życiu zawodowym, jak i prywatnym. Poniżej znajdziesz najczęstsze przykłady:
1. Zmiana warunków zewnętrznych
Zmiany w otoczeniu, takie jak wzrost cen, nowe przepisy czy nieprzewidziane okoliczności, mogą sprawić, że wcześniejsze decyzje przestają być wykonalne. Na przykład:
- W biznesie: Podwyżka cen materiałów wymaga renegocjacji warunków umowy.
- W życiu prywatnym: Ustalenia dotyczące wspólnego projektu z przyjaciółmi mogą wymagać korekty, jeśli pojawią się inne zobowiązania.
2. Nowe informacje
Czasami dopiero po podjęciu decyzji zauważamy szczegóły, które wpływają na jej realizację. Przykład:
Umawiasz się na wykonanie usługi za określoną stawkę, ale później odkrywasz, że koszty związane z dojazdem i zakwaterowaniem nie zostały uwzględnione.
3. Świadomość własnych ograniczeń
Czasami zgadzamy się na coś pod wpływem emocji, a później dochodzimy do wniosku, że dane zobowiązanie przekracza nasze możliwości czasowe, finansowe lub emocjonalne. W takich sytuacjach warto wrócić do rozmowy i jasno zakomunikować swoje potrzeby.
Jak skutecznie stosować asertywność wsteczną?
- Przygotuj się do rozmowy
Zanim rozpoczniesz rozmowę, zastanów się nad swoimi potrzebami i powodami, dla których chcesz zmienić wcześniejsze ustalenia. Pamiętaj, że szczerość i rzeczowość to podstawa skutecznej komunikacji. - Wyraź swoje stanowisko wprost
Używaj prostych i klarownych komunikatów, np.:
„Chciałabym wrócić do naszej wcześniejszej rozmowy, ponieważ pojawiły się nowe okoliczności, które zmieniły moje podejście do tematu.” - Unikaj obwiniania drugiej strony
Skup się na faktach i swoich odczuciach, zamiast przypisywać odpowiedzialność innym. Przykład:
„W trakcie rozmowy nie uwzględniłam kosztów dojazdu. Chciałabym omówić, czy możemy uwzględnić tę zmianę w naszych ustaleniach.” - Bądź otwarty na reakcję drugiej strony
Pamiętaj, że druga osoba ma prawo do własnych uczuć i decyzji. Nie każda rozmowa musi zakończyć się ugodą, ale ważne jest, abyś zachował szacunek wobec siebie i innych.
Przykłady zastosowania asertywności wstecznej
Przykład biznesowy
Klient umówił się na realizację projektu przed pandemią, ale wzrost cen materiałów sprawił, że warunki finansowe stały się niekorzystne. Zdecydował się na rozmowę z inwestorem, przedstawiając nowe dane. Dzięki temu udało się renegocjować umowę i kontynuować współpracę.
Przykład prywatny
Obiecałeś znajomym pomoc w remoncie, ale później zrozumiałeś, że masz inne zobowiązania, takie jak praca czy rodzinne obowiązki. Dzięki wcześniejszemu zakomunikowaniu swojej zmiany planów unikniesz konfliktów i znajdziesz czas na to, co najważniejsze.
Asertywność wsteczna – klucz do zdrowych relacji
Dlaczego warto korzystać z asertywności wstecznej?
- Pomaga zachować spójność z własnymi wartościami.
- Chroni przed poczuciem frustracji i wypalenia.
- Buduje relacje oparte na szczerości i wzajemnym zrozumieniu.
Pamiętaj, że dbanie o swoje potrzeby nie oznacza egoizmu. To oznaka dojrzałości emocjonalnej i szacunku wobec siebie.
Chcesz dowiedzieć się więcej?
Zapisz się na bezpłatne szkolenie „Sięgaj po swoje”, aby nauczyć się, jak skutecznie komunikować swoje potrzeby i budować pewność siebie.
Zapraszam Cię również do posłuchania podcastu w tym samym temacie. Znajdziesz tam dodatkowe wskazówki i przykłady, które pomogą Ci zastosować asertywność wsteczną w codziennym życiu!
———————————————————————————
Basia Lech
Twórczyni unikatowych programów i narzędzi rozwoju osobistego, w tym metodologii “ZapnijPAS”, która stanowi fundament do działań i składa się z pewności siebie, asertywności i samodyscypliny. Autorka 5 książek.
